Redakcja: Ks. Piotr Gruba i Młodzież

SIEDEM  SAKRAMENTÓW KOŚCIOŁA

SAKRAMENT POKUTY I POJEDNANIA (3)

„ Cała skuteczność pokuty polega na przywróceniu nam łaski Bożej i zjednoczeniu nas w przyjaźni z Bogiem” ( Katechizm Rzymski).

Celem i skutkiem sakramentu pokuty jest pojednanie się z Bogiem, które daje prawdziwe zmartwychwstanie duchowe, przywrócenie godności i dóbr dzieci Bożych, z których najcenniejsza jest przyjaźń z Bogiem ( por. Łk 15,32).

                Sakrament pokuty jedna nas również z Kościołem. Grzesznik przywrócony do komunii świętych lub utwierdzony w niej, zostaje umocniony przez wymianę dóbr duchowych między wszystkimi członkami Ciała Chrystusa. „ Należy tez dodać, że oto pojednanie z Bogiem rodzi – można powiedzieć – dalsze pojednania, które naprawiają inne rozdarcia spowodowane przez grzech: penitent, który uzyskał przebaczenie, jedna się z samym sobą w głębi własnego ja, odzyskując wewnętrzną prawdę; jedna się z braćmi, w jakiś sposób przezeń skrzywdzonymi i znieważonymi; jedna się z Kościołem, jedna się z całym stworzeniem” ( Jan Paweł II).

                W sakramencie pokuty grzesznik poddając się miłosiernemu sądowi Boga, uprzedza w pewien sposób sąd, któremu zostanie poddany do końca życia ziemskiego. Nawracając się do Chrystusa przez pokutę i wiarę, grzesznik przechodzi ze śmierci do życia.

                Ze skutkami sakramentu pokuty ściśle łączy się nauka o odpustach.

„ Odpust jest to darowanie przed Bogiem kary doczesnej za grzechy, zgładzone już co do winy. Dostępuje go chrześcijanin odpowiednio usposobiony i pod pewnymi określonymi warunkami za pośrednictwem kościoła, który jak szafarz owoców odkupienia rozdaje i prawomocnie przydziela zadośćuczynienie ze skarbca zasług Chrystusa i świętych.

                Odpust jest cząstkowy, albo zupełny, zależnie od tego, czy od kary doczesnej należnej za grzechy uwalnia w części czy w całości ( Paweł VI). Odpusty mogą być udzielane żywym lub umarłym.

                Aby zrozumieć tę naukę i praktykę Kościoła należy zauważyć, że grzech ma podwójny skutek. „ Grzech ciężki pozbawia nas komunii z Bogiem a przez to zamyka nam dostęp do życia wiecznego, którego pozbawienie nazywa karą wieczną za grzech. Każdy grzech nawet powszedni powoduje ponadto nieuporządkowane przywiązanie do stworzeń, które wymaga oczyszczenia albo na ziemi albo po śmierci w stanie nazywanym czyśćcem. Takie oczyszczenie uwalnia nas od tego, co nazywamy karą doczesną za grzech.” „ Nawrócenie pochodzące z żarliwej miłości może doprowadzić do całkowitego oczyszczenia grzesznika, tak że nie pozostaje żadna kara do odpokutowania.

                Przebaczenie grzechu i przywrócenie komunii z Bogiem pociągają za sobą odpuszczenie wiecznej kary za grzech. Pozostają jednak kary doczesne. Dlatego chrześcijanin powinien starać się poprzez dzieła miłosierdzia i miłości a także przez modlitwę i różne praktyki pokutne uwolnić się całkowicie od

„ starego człowieka” i „ przyoblec człowieka nowego”.

                W komunii świętych „ między wiernymi, czy to uczestnikami niebieskiej ojczyzny, czy to pokutującymi w czyśćcu za swoje winy, czy to pielgrzymującymi jeszcze na ziemi istnieje trwały węzeł w miłości i bogata wymiana wszelkich dóbr”. ( Paweł VI). W tej wymianie świętość jednego przynosi korzyść innym o wiele bardziej, niż grzech jednego może szkodzić innym ( KKK 1475). Dlatego tak ważne jest wstawiennictwo świętych, które pozwala skruszonemu grzesznikowi wcześniej i skuteczniej oczyścić się ze skutków grzechu. Duchowe dobra płynące z komunii świętych nazywamy także skarbcem Kościoła. „ Nie jest on zbiorem dóbr gromadzonych przez wieki na kształt materialnych bogactw, lecz nieskończoną i niewyczerpaną wartością, jaką mają u Boga zadośćuczynienia i zasługi Chrystusa Pana, ofiarowane po to, by cała ludzkość została uwolniona od grzechu i doszła do łączności z Ojcem. Stanowi go sam Chrystus odkupiciel, w którym są i działają zadośćuczynienia i zasługi płynące z Jego odkupienia. Po za tym do tego skarbca należy również rzeczywiście niewyczerpana, niewymierna i zawsze aktualna wartość jaką maja przed Bogiem modlitwy i dobre uczynki Najświętszej Marii Panny i Wszystkich świętych, którzy idąc śladami Chrystusa, dzięki Jego łasce uświęcili samych siebie i wypełnili posłanie otrzymane od Ojca. W ten sposób pracując nad własnym zbawieniem przyczynili się również do zbawienia swoich braci w jedności Mistycznego Ciała.”( Paweł VI).

                Darowanie kary otrzymuje się za pośrednictwem Kościoła, który w ten sposób chce przyjść z pomocą chrześcijaninowi oraz pobudzić go do czynów pobożności, pokuty i miłości.

                Pokuta, jak wszystkie sakramenty jest czynnością liturgiczną. Składają się na nią: pozdrowienie i błogosławieństwo kapłana, czytanie słowa bożego, by oświecić sumienie i pobudzić do skruchy, wezwanie do żalu, spowiedź, która jest uznaniem grzechów i wyznaniem ich wobec kapłana, nałożenie i przyjęcie pokuty, rozgrzeszenie przez kapłana, modlitwa dziękczynna, odesłanie z błogosławieństwem kapłana.

                Sakrament może być także udzielony w ramach celebracji wspólnotowej, podczas której uczestnicy wspólnie przygotowują się do spowiedzi i wspólnie dziękują za otrzymane przebaczenie grzechów. Osobista spowiedź i indywidualne rozgrzeszenie są tu włączone do liturgii słowa Bożego z czytaniami i homilią.

                W przypadku szczególnych okoliczności można zastosować wspólnotową celebrację pojednania z ogólną spowiedzią i ogólnym rozgrzeszeniem. Taka szczególna konieczność może zaistnieć, gdy zachodzi bliskie niebezpieczeństwo śmierci, a kapłan lub kapłani nie mieliby czasu wysłuchać każdego penitenta lub gdy jest dużo penitentów, a mało spowiedników, jeśli pozbawiłoby to wielu penitentów możliwości spowiedzi i komunii świętej przez dłuższy czas. W takich przypadkach wierni dla ważności rozgrzeszenia muszą postanowić wyspowiadać się indywidualnie ze swoich grzechów, gdy tylko będą mieli do tego okazję. Ocena czy rzeczywiście zachodzą warunki wymagane do ogólnego rozgrzeszenia należy do biskupa diecezjalnego.

                „ Indywidualna i integralna spowiedź oraz rozgrzeszenie stanowią jedyny zwyczajny sposób, przez który wierni dostępują pojednania z Bogiem i Kościołem, chyba, że zwalnia ich od tego niemożliwość fizyczna lub moralna”.

( Obrzędy pokuty).

                Kościół zachęca nas do częstego korzystania z sakramentu pokuty, w którym Chrystus zwraca się osobiście do każdego grzesznika: „ Synu, odpuszczają ci się twoje grzechy”.

                Dlatego spowiedź osobista jest najbardziej wymowną formą pojednania z Bogiem i Kościołem.

                (Na podstawie Katechizmu Kościoła Katolickiego)