Redakcja: Ks. Piotr Gruba i Młodzież

Historia Wielkiego Postu w Kościele

Środa Popielcowa rozpoczyna okres czterdziestodniowego przygotowania do największej chrześcijańskiej uroczystości - Świąt Paschalnych. Wielki Post, bo tak nazywa się ten okres, trwa do początku liturgii Mszy Świętej Wieczerzy Pańskiej sprawowanej w Wielki Czwartek. Już w II wieku, dla lepszego przygotowania do przeżycia Świąt Paschalnych, dodano dwa dni postu przed tym świętem. Wspomina o tym Tertulian (+ ok. 240). Św. Ireneusz (+ ok. 202) pisze, że za jego czasów zwyczaj ten istniał również w Galii: ku czci 40-dniowego postu Pana Jezusa był nakazany post 40-godzinny (obowiązywał, zatem w Wielki Piątek i w Wielką Sobotę). W wieku III poszczono już cały tydzień. Wreszcie na początku wieku IV wprowadzono post 40-dniowy na pamiątkę postu Jezusa Chrystusa. Po raz pierwszy wspomina o tym św. Atanazy z Aleksandrii w liście pasterskim z okazji Wielkanocy z 334 r. Chodziło o to, aby jak najlepiej przygotować wiernych do świąt wielkanocnych.

Według świadectwa Ægerii (w. IV) post 40-dniowy był już w powszechnym użyciu. Potwierdza to także św. Cyryl Jerozolimski, kiedy pisze w swoich katechezach o 40 dniach pokuty. Na Wschodzie Wielki Post obchodzono przez 8 tygodni jednak, a to, dlatego, że soboty i niedziele były wolne od postu. Chodziło, więc o uzupełnienie pełnych 40 dni postu. W wieku VI w Rzymie post rozpoczynał się 6 tygodni przed Wielkanocą. Jednak po odliczeniu niedzieli, w które nigdy nie poszczono, post trwał właściwie tylko 36 dni. Dlatego w wieku VII dodano brakujące dni i wyznaczono jako początek Wielkiego Postu Środę Popielcową. Ostatecznie środa jako początek Wielkiego Postu weszła na stałe do tradycji rzymskiego kościoła w 1570 roku. Od św. Grzegorza I Wielkiego (+ 604) datuje się powstanie "przedpościa". Na trzy tygodnie przed Wielkim Postem wprowadzał Kościół fioletową, pokutną barwę szat liturgicznych, z modlitw i śpiewów usuwano radosne Alleluja, do roku zaś 1248 w tym czasie obowiązywał również post, chociaż w formie złagodzonej. We wspomnianym 1248 roku papież Innocenty IV skrócił Wielki Post, wyznaczając go od Środy Popielcowej. „Przedpoście” było, więc rodzajem przedsionka, wprowadzającego w nastrój Wielkiego Postu. Reforma liturgiczna ostatnich lat „Przedpoście” zniosła.

 W Polsce Wielki Post zachowywano wraz z „Przedpościem” (łącznie 70 dni) jeszcze w niektórych stronach w wieku XVIII, a nawet XIX. W niedzielę post nie obowiązywał i dotąd nigdy nie obowiązuje - każda niedziela, bowiem ma charakter święta. Sam zwyczaj posypywania głów popiołem na znak żałoby i pokuty, celebrowany w Środę Popielcową, znany jest w wielu kulturach i tradycjach, m.in. w starożytnym Egipcie, u Arabów i w Grecji. W liturgii pojawił się on w VIII w. Pierwsze świadectwa o święceniu popiołu pochodzą z X w. W 1091 r. papież Urban II wprowadził ten zwyczaj jako obowiązujący w całym Kościele. W tym też czasie ustalono, że popiół do posypywania głów wiernych ma pochodzić z palm poświęconych w Niedzielę Palmową poprzedniego roku.

                                                                                                                                                                                                                                       Opracował – ks. Mateusz

PLAN  REKOLEKCJI  WIELKOPOSTNYCH

dla dorosłych, młodzieży i dzieci

04.03.2012 – 07.03.2012

Niedziela – 04.03.2012 r.

Rozpoczęcie Rekolekcji Wielkopostnych naukami podczas wszystkich Mszy Świętych

 tj. o godz. 7⁰⁰, 9⁰⁰, 10³⁰, 12⁰⁰, 15⁰⁰, 19⁰⁰

Poniedziałek – 05.03.2012 r.

7⁰⁰ – Msza Święta z nauką dla dorosłych

9⁰⁰ – Msza Święta z nauką dla dorosłych

Klasy IV – VI szkoły podstawowej

9¹⁵-10¹⁵ – spotkanie w szkole na sali gimnastycznej

10¹⁵-10³⁰ – przejście uczniów do kościoła

10³⁰ – 11¹⁰ - nauka dla dzieci z klas IV – VI w kościele

Klasy 0 – III szkoły podstawowej

10³⁰-11⁰⁰ – spotkanie w szkole na sali gimnastycznej

11⁰⁰-11¹⁵ - przejście uczniów do kościoła

11¹⁵–11⁴⁵ – nauka dla dzieci z klas 0 –III w kościele

Gimnazjum

11¹⁰-12⁰⁰– spotkanie w szkole na sali gimnastycznej

12⁰⁰-12¹⁵ – przejście uczniów do kościoła

12¹⁵–13⁰⁰ - nauka dla uczniów gimnazjum w kościele

16³⁰ – III klasa Gimnazjum – Nowenna + próba przed udzieleniem Sakramentu Bierzmowania

18⁰⁰ – Msza Święta z nauką dla dorosłych

Wtorek – 06.03.2012 r.

6³⁰ – Spowiedź Święta

7⁰⁰ – Msza Święta z nauką dla dorosłych

8³⁰ – 9⁰⁰ – Spowiedź Święta

9⁰⁰ – Msza Święta z nauką dla dorosłych

Klasy IV – VI szkoły podstawowej

10³⁰ – 11³⁰ – nauka + spowiedź dla dzieci z klas IV – VI w kościele

Klasy 0 – III szkoły podstawowej

11⁴⁵–12⁴⁵ – nauka + spowiedź dla dzieci z klas 0 – III w kościele – (dla dzieci w Tuchomiu będzie podstawiony autobus o godz. 11³⁰, po spotkaniu dzieci będą odwiezione do Tuchomia – autobus z Chwaszczyna odjedzie o godz. 12⁴⁵)

Gimnazjum

13⁰⁰–14⁰⁰ – nauka + spowiedź dla uczniów gimnazjum w kościele

16³⁰ – III klasa Gimnazjum – Nowenna + próba przed udzieleniem Sakramentu Bierzmowania

17³⁰ – 18⁰⁰ – Spowiedź Święta

18⁰⁰ – Msza Święta z nauką dla dorosłych

19⁰⁰ – 19³⁰ – Spowiedź Święta

Środa – 07.03.2012 r. – Zakończenie Rekolekcji

7⁰⁰ – Msza Święta z nauką dla dorosłych

9⁰⁰ – Msza Święta z nauką dla dorosłych

Klasy IV – VI szkoły podstawowej

10³⁰ – 11³⁰ – Msza Święta dla dzieci z klas IV – VI w kościele

Klasy 0 – III szkoły podstawowej

11⁴⁵–12⁴⁵ – Msza Święta dla dzieci z klas 0 – III w kościele – (dla dzieci w Tuchomiu będzie podstawiony autobus o godz. 11³⁰, po spotkaniu dzieci będą odwiezione do Tuchomia – autobus z Chwaszczyna odjedzie o godz. 12⁴⁵)

Gimnazjum

13⁰⁰–14⁰⁰ – Msza Święta dla uczniów gimnazjum w kościele

16³⁰ – III klasa Gimnazjum – Nowenna + próba przed udzieleniem Sakramentu Bierzmowania

18⁰⁰ – Msza Święta z nauką dla dorosłych

Rekolekcje dla szkół ponad-gimnazjalnych odbędą się od 29 marca do 31 marca 2012 r .