Redakcja: Ks. Piotr Gruba i Młodzież

SIEDEM SAKRAMENTÓW KOŚCIOŁA (2)

SAKARAMENT BIERZMOWANIA

            „W pierwszych wiekach bierzmowanie stanowi zazwyczaj jeden obrzęd z chrztem, tworząc razem z nim podwójny sakrament, według wyrażenia św. Cypriana. Obok innych powodów wzrost liczby chrztów dzieci w różnych porach roku oraz powstawanie nowych parafii (wiejskich) w powiększających się diecezjach uniemożliwiały obecność biskupa przy wszystkich celebracjach chrzcielnych. Na zachodzie, gdzie dopełnienie chrztu chciano zarezerwować dla biskupa, wprowadzono rozdzielenie w czasie obu sakramentów. Wschód natomiast zachował ich jedność, tak, że bierzmowania udziela prezbiter, który chrzci… Praktyka Kościołów wschodnich podkreśla bardziej jedność wtajemniczenia chrześcijańskiego. Praktyka Kościoła łacińskiego wyraźniej ukazuje natomiast więź nowego chrześcijanina z biskupem, który jest gwarantem i sługą jedności Kościoła oraz jego powszechności i apostolskości. W ten sposób zostaje również podkreślony związek z apostolskimi początkami Kościoła” (KKK)                                                                                             

W Starym Testamencie prorocy zapowiadali Mesjasza jako Tego, na którym spocznie „Duch Pana”. Jezus poczęty z Ducha Świętego urzeczywistnia całe swoje życie i posłanie w pełnej jedności z Duchem Świętym. Ta pełnia Ducha nie miała pozostać jedynie udziałem Mesjasza, ale miała być udzielona całemu ludowi mesjańskiemu (por Ez 36, 25-27). Jezus Chrystus spełnił obietnice Ducha w dniu Paschy, a następnie w sposób bardziej zdumiewający w dniu Pięćdziesiątnicy. Apostołowie, napełnieni Duchem Świętym zaczynają głosić „wielkie dzieła Boże” (Dz 2, 11), a następnie, wypełniając wolę Chrystusa, przez wkładanie rąk udzielają neofitom daru Ducha Świętego. To wkładanie rąk w tradycji katolickiej słusznie uznaje się za początek sakramentu bierzmowania, który w pewien sposób przedłuża w Kościele łaskę Pięćdziesiątnicy. Bardzo wcześnie do gestu wkładania rąk dodawano namaszczenie wonną oliwą (krzyżmem), aby lepiej wyrazić dar Ducha Świętego.                      

W obrzędzie sakramentu bierzmowania należy uwzględnić znak namaszczenia oraz to, co namaszczenie oznacza i wyciska, czyli pieczęć duchową.           Namaszczenie w symbolice biblijnej i starożytnej posiada wielkie bogactwo znaczeniowe. Oliwa jest znakiem obfitości i radości, oczyszcza i czyni elastycznym (namaszczenie przed i po kąpieli, namaszczenie zapaśników); jest, więc znakiem uzdrowienia, ponieważ łagodzi kontuzje i rany; udziela piękna, zdrowia i siły.

Przez namaszczenie bierzmowany otrzymuje „znamię”, pieczęć Ducha Świętego. Pieczęć jest symbolem osoby, znakiem jej autorytetu. Sam Chrystus mówi o sobie, że Ojciec naznaczył go swoja pieczęcią (por J 6, 27). Także chrześcijanin jest naznaczony pieczęcią: „…On też wycisnął na nas pieczęć i zostawił zadatek Ducha w naszych sercach” (2Kor 1, 22). Pieczęć Ducha Świętego jest znakiem przynależności do Chrystusa i trwałego oddania się na Jego służbę.

Celebrację bierzmowania poprzedza poświęcenie krzyżma świętego. Dokonuje go dla swej diecezji biskup w Wielki Czwartek podczas Mszy krzyżma świętego.                       

Istotny obrzęd sakramentu bierzmowania polega na namaszczeniu krzyżmem na czole, którego dokonuje się wraz z nałożeniem ręki i poprzez słowa: „Przyjmij znamię Daru Ducha Świętego”.

Pocałunek pokoju, który kończy obrzęd sakramentu oznacza i ukazuje kościelną komunię z biskupem i wszystkimi wiernymi.                                                                      

Skutkiem sakramentu bierzmowania jest pełne wylanie Ducha Świętego, jakie niegdyś stało się udziałem Apostołów w dniu Pięćdziesiątnicy.                       

Bierzmowanie przynosi, zatem wzrost i pogłębienie łaski chrztu świętego:                  

- zakorzenia nas głębiej w synostwie Bożym;                                                           

- ściślej jednoczy nas z Chrystusem;                                                                                    

- udoskonala naszą więź z Kościołem;                                                                                 

- udziela nam moc Ducha Świętego do szerzenia wiary czynem i słowem;       

- udoskonala kapłaństwo wspólne wiernych, a bierzmowany otrzymuje moc publicznego wyznawania wiary w Chrystusa jakby na zasadzie obowiązku.                         

Bierzmowanie jest sakramentem „dojrzałości chrześcijańskiej”. Przygotowanie do przyjęcia tego sakramentu powinno mieć na celu doprowadzenie chrześcijanina do głębszego zjednoczenia z Chrystusem, do większej zażyłości z Duchem Świętym, Jego działaniem, darami i natchnieniami, aby mógł lepiej podjąć apostolską odpowiedzialność życia chrześcijańskiego.

Przy bierzmowaniu, podobnie jak przy chrzcie, kandydaci powinni poszukiwać pomocy duchowej, wybierając sobie świadka bierzmowania. Zaleca się żeby był nim ktoś z rodziców chrzestnych, aby wyraźnie zaznaczyć jedność obu sakramentów.                  

Szafarzem bierzmowania w Kościele łacińskim jest biskup. Z ważnych powodów może on jednak udzielić pozwolenia kapłanowi na udzielenie tego sakramentu. Jeśli jakiś chrześcijanin znajduje się w niebezpieczeństwie śmierci, każdy kapłan powinien udzielić mu bierzmowania. Kościół chce, bowiem, aby żadne z jego dzieci, nawet najmniejsze nie odchodziło z tego świata nie ubogacone Duchem Świętym i darem pełni Chrystusa.             

„Przypomnij sobie, że otrzymałeś duchowy znak, Ducha mądrości i rozumu, Ducha rady i męstwa, Ducha poznania i pobożności, Ducha świętej bojaźni, i zachowaj to, co otrzymałeś. Naznaczył cię Bóg Ojciec, umocnił cię Chrystus Pan i dał zadatek Ducha” (Św. Ambroży)         

 (Na podstawie Katechizmu Kościoła Katolickiego)