Redakcja: Ks. Piotr Gruba i Młodzież

SIEDEM SAKRAMENTÓW KOŚCIOŁA (2)

SAKRAMENT CHRZTU (1)

            „Chrzest jest najpiękniejszym i najwspanialszym darem Boga… Nazywamy go darem, łaską, namaszczeniem, oświeceniem, szatą niezniszczalności, obmyciem odradzającym, pieczęcią i wszystkim, co może być najcenniejsze. Darem, – ponieważ jest udzielany tym, którzy nic nie przynoszą; łaską, – ponieważ jest dawany nawet tym, którzy zawinili; chrztem, – ponieważ grzech zostaje pogrzebny w wodzie; namaszczeniem, – ponieważ jest święty i królewski (a królów się namaszcza); oświeceniem, – ponieważ jest jaśniejącym światłem; szatą, – ponieważ zakrywa nasz wstyd; obmyciem, – ponieważ oczyszcza; pieczęcią, – ponieważ strzeże nas i jest znakiem panowania Boga.”

Św. Grzegorz z Nazjanzu

            Chrzest święty jest fundamentem całego życia chrześcijańskiego, bramą życia w Duchu i otwierającą dostęp do innych sakramentów. Przez chrzest zostajemy wyzwoleni z grzechu i odrodzeni jako synowie Boży, stajemy się członkami Chrystusa oraz zostajemy wszczepieni w Kościół będąc uczestnikami jego posłania.

            Chrzcić (gr. baptizein) oznacza „zanurzyć, pogrążyć”. „Zanurzenie” w wodzie jest symbolem pogrzebania w śmierci Chrystusa, aby powstać przez zmartwychwstanie z Nim, jako „nowe stworzenie” (2 Kor 5,17).

            Zapowiedziami misterium chrztu były wielkie wydarzenia w historii zbawienia, o czym Kościół przypomina w liturgii Wigilii Paschalnej:

„Boże, Ty niewidzialną mocą dokonujesz rzeczy niezwykłych przez sakramentalne znaki. Ty w ciągu dziejów zbawienia przygotowałeś wodę przez Ciebie stworzoną, aby wyrażała łaskę chrztu świętego”.

            „Ty nawet w wodach potopu dałeś nam obraz odrodzenia, bo ten sam żywioł położył kres występkom i dał początek cnotom”.

            „Ty sprawiłeś, że synowie Abrahama przeszli po suchym dnie Morza Czerwonego, aby naród wyzwolony z niewoli faraona stał się obrazem przyszłej społeczności ochrzczonych”.

Wszystkie zapowiedzi Starego Przymierza zostają wypełnione w Chrystusie Jezusie, który rozpoczyna swoje życie publiczne od przyjęcia chrztu w Jordanie z rąk Jana Chrzciciela. Chociaż chrzest św. Jana był przeznaczony dla grzeszników, nasz Pan poddał się mu dobrowolnie, aby „wypełnić wszystko, co sprawiedliwe” (Mt 3,15). Gest ten był przejawem Jego „ogołocenia” (Flp 2,7).

            Przez swoją Paschę Chrystus otworzył wszystkim ludziom źródła chrztu. Mówił, bowiem o swojej męce jako o „chrzcie”, którym miał być oczyszczony (por. Mk 10,38). Krew i Woda, które wypłynęły z przebitego boku ukrzyżowanego Jezusa, są zapowiedzią chrztu i Eucharystii, sakramentów nowego życia (por. 1 J 5,6-8).

            „Zobacz, gdzie jesteś ochrzczony, skąd pochodzi chrzest, jeśli nie z krzyża Chrystusa, ze śmierci Chrystusa. Tu jest cała tajemnica: Chrystus cierpiał za ciebie. W Nim jesteś odkupiony, w Nim jesteś zbawiony” (św. Ambroży).

            Kościół celebrował chrzest i udzielał go od dnia Pięćdziesiątnicy. Św. Piotr mówi do tłumu poruszonego jego przepowiadaniem: „Nawróćcie się i niech każdy z was ochrzci się w imię Jezusa Chrystusa na odpuszczenie grzechów waszych, a weźmiecie w darze Ducha Świętego” (Dz 2,38).

            Apostołowie i ich współpracownicy udzielają chrztu każdemu, kto wierzy w Jezusa: Żydom bojącym się Boga i poganom (por. Dz 2,41).

            Znaczenie i łaska sakramentu chrztu ukazują się jeszcze w obrzędach jego celebracji:

• znak krzyża na początku celebracji wyciska pieczęć Chrystusa na tym, który ma do Niego należeć i oznacza łaskę odkupienia przez Krzyż Chrystusa
• głoszenie słowa Bożego oświeca prawdę objawioną i pobudza do udzielenia odpowiedzi wiary; chrzest jest bowiem w szczególny sposób „sakramentem wiary” (sakramentalnym wejściem w życie wiary)
• egzorcyzm (lub kilka egzorcyzmów), który wypowiada się nad kandydatem, ponieważ chrzest oznacza wyzwolenie od grzechu i od kusiciela; namaszcza się kandydata olejem katechumenów lub celebrans kładzie na niego rękę, a on (lub w przypadku niemowlęcia rodzice i chrzestni) w sposób wyraźny wyrzeka się Szatana. Tak przygotowany kandydat może następnie wyznać wiarę Kościoła
• woda chrzcielna poświęcona przez modlitwę epikletyczną (podczas chrztu lub Wigilii Paschalnej). Kościół prosi Boga, by przez Jego Syna i mocą Ducha Świętego zstąpił na tę wodę, aby ci, którzy zostaną ochrzczeni, „narodzili się z wody i z Ducha” (J 3,5)
• chrzest, jako istotny obrzęd sakramentu, który oznacza i urzeczywistnia śmierć dla grzechu i wejście w życie Trójcy Świętego. W sposób najbardziej znaczący dokonuje się chrztu przez trzykrotne zanurzenie w wodzie chrzcielnej
• namaszczenie krzyżmem świętym, wonnym olejem poświęconym przez biskupa, oznacza dar Ducha Świętego dla ochrzczonego, który stał się chrześcijaninem, to znaczy „namaszczonym” Duchem Świętym, wszczepionym w Chrystusa i namaszczony jako kapłan, prorok i król
• biała szata ukazująca, że ochrzczony „przyoblekł się w Chrystusa” (Ga 3,27) i zmartwychwstał z Chrystusem
• świeca zapalona od paschału, oznaczająca oświecenie przez Chrystusa, a ochrzczeni stają się w Chrystusie „światłem świata” (Mt 5,14)
• Pierwsza komunia Eucharystyczna; neofita, który stał się dzieckiem Bożym i przywdział szatę godową, zostaje przyjęty „na ucztę godów Baranka” i otrzymuje pokarm nowego życia – Ciało i Krew Chrystusa. Kościoły wschodnie udzielają Komunii świętej wszystkim nowo ochrzczonym, a nawet małym dzieciom. Kościół łaciński dopuszcza do Komunii świętej dopiero po dojściu do używania rozumu, ale wyraża otwarcie chrztu na Eucharystię w ten sposób, że przybliża ochrzczone dziecko do ołtarza dla odmówienia tam modlitwy „Ojcze nasz”
• uroczyste błogosławieństwo, które kończy obrzęd udzielania chrztu. Podczas chrztu niemowląt szczególne miejsce zajmuje błogosławieństwo matki…

(Na podstawie Katechizmu Kościoła Katolickiego)