Redakcja: Ks. Piotr Gruba i Młodzież

GODNOŚĆ OSOBY LUDZKIEJ

WOLNOŚĆ CZŁOWIEKA

„Człowiek jest istotą rozumną, a przez to podobną do Boga; został stworzony jako wolny i mający panowanie nad swoimi czynami” (św. Ireneusz).

„Bóg bowiem zechciał człowieka pozostawić w ręku rady jego, żeby Stworzyciela swego szukał z własnej ochoty i Jego się trzymając, dobrowolnie dochodził do pełnej i błogosławionej doskonałości” (Sobór Watykański II).

Wolność jest zakorzeniona w rozumie i woli możliwością działania lub niedziałania, czynienia czegoś, a więc podejmowania przez siebie dobrowolnych działań. Wolność jest w człowieku siłą wzrastania i dojrzewania w prawdzie i dobru; osiąga swoją doskonałość, gdy jest ukierunkowana na Boga.

Wolność, dopóki nie utwierdzi się w najwyższym Dobru, jakim jest Bóg, zakłada możliwość wyboru między dobrem a złem, czyli albo wzrastania w doskonałości, bądź upadania i grzeszenia.

Im więcej człowiek czyni dobra, tym bardziej staje się wolnym, bo prawdziwą wolnością jest tylko wolność w służbie dobra i sprawiedliwości. Wybór nieposłuszeństwa i zła jest nadużyciem wolności i w rzeczywistości prowadzi do „niewoli grzechu”.

Wolność czyni człowieka odpowiedzialnym za swoje czyny, w takim stopniu, w jakim są one dobrowolne. Poczytalność i odpowiedzialność za działanie mogą zostać zmniejszone, a nawet zniesione na skutek niewiedzy, przymusu, strachu, przyzwyczajeń, nieuwagi, nieopanowanych uczuć oraz innych czynników. Działanie może być zamierzone pośrednio, gdy wynika z zaniedbania w stosunku do tego, co należało widzieć lub uczynić, np. wypadek na skutek nieznajomości zasad ruchu drogowego.

Wolność wypełnia się w relacjach międzyludzkich. Wszyscy są zobowiązani do szacunku wobec każdego człowieka. Prawo do korzystania z wolności jest nieodłącznym wymogiem godności osoby ludzkiej, zwłaszcza w dziedzinie moralności i religii.

Wolność człowieka jest ograniczona i omylna. Człowiek zgrzeszył w sposób wolny. Odrzucając plan miłości Bożej, oszukał sam siebie; stał się niewolnikiem grzechu. Człowiek, oddalając się od prawa moralnego, godzi we własną wolność, sam się zniewala, zrywając braterstwo z innymi ludźmi i buntując się przeciw prawdzie Bożej.

Chrystus jest Tym, który przez swój chwalebny krzyż wysłużył zbawienie wszystkim ludziom. Wybawił ich od grzechu, który trzymał ich w niewoli: „Ku wolności wyswobodził nas Chrystus” (Rz 8, 21).

Chrystus daje nam łaskę, aby wzrastała w nas wolność. Łaska Chrystusa w żadnym wypadku nie narusza naszej wolności. Przez działanie łaski Duch Święty wychowuje nas do wolności duchowej, by czynić nas wolnymi współpracownikami swego dzieła w Kościele i świecie.

„Wszechmogący i miłosierny Boże, oddal od nas łaskawie wszelkie przeciwności, abyśmy wolni od niebezpieczeństw duszy i ciała, mogli swobodnie pełnić Twoją służbę” (Mszał Rzymski).

(na podstawie Katechizmu Kościoła Katolickiego)